درباره زعفران

زعفران ارزشمند‌ترین رُستَنی و گران‌قیمت‌ترین محصول کشاورزی جهان است و به همین دلیل همواره صفت «طلای سرخ» را به آن داده‌اند. گیاهی است چندساله از تیره زنبقیان که زادگاه اصلی آن ایران است. آنچه تحت عنوان زعفران شناخته و نامیده می‌شود کلاله قرمزرنگی است که در میان گل زعفران قرار دارد و پس از برداشت گل زعفران، این کلاله از گل جداشده، خشک، فرآوری و بسته‌بندی می‌شود.

تاریخچه‌ای کوتاه از زعفران

گفته می‌شود شناخت انسان از زعفران به زمان مادها برمی‌گردد، بیش از ۳۵۰۰ سال است که این گیاه توسط انسان کشت می‌شود. در زمان هخامنشیان مشخصاً به عنوان «ادویه» برای معطر کردن نان و سایر خوراکی‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفته است. در قرن دهم میلادی زعفران توسط اعراب به اروپا برده شد و از این زمان به بعد تجارت زعفران وارد دوره تازه‌ جهانی خود شد. اگرچه قبل از آن رومیان به واسط مراودات یا لشکرکشی با زعفران ایرانی آشنا شده بودند، تا قبل از قرن دهم میلادی جنبه تجاری نداشته است.

انواع زعفران

در ایران، زعفران در ۵ گروه مختلف برداشت، جداسازی و فرآوری می‌شود. این گروه‌ها عبارت است از : زعفران سرگل (رشته‌ای بریده)، زعفران نگین، زعفران پوشال، زعفران دسته (دخترپیچ) و زعفران کنجه (ریشه سفید).

علاوه بر این دسته‌بندی، طبقه‌بندی دیگری با رویکرد عرضه زعفران وجود دارد. مانند زعفران ممتاز صادراتی، ممتاز، درجه یک و غیره. رده‌بندی کیفی و عرضه زعفران بر خلاف سایر گروه‌های گیاهی ممکن است در برندهای مختلف نیز متفاوت باشد.

زعفران به غیر محصول اصلی که همان کلاله قرمز است، محصولات جانبی دیگری نیز دارد که مشهورترین آن گل زعفران است. گل زعفران عمدتاً خاصیت دارویی داشته و به صورت گل خشکِ خرده شده از عطاری‌ها قابل تهیه است که معمولاً به صورت دم‌نوش یا چای زعفران استفاده می‌شود.

 

بخشی از فواید زعفران

آوازه و محبوبیت زعفران عمدتاً به دلیل عطر و طعم آن است. از همین رو زعفران به عنوان یک ادویه کامل شناخته می‌شود، گران‌‌ترین و باشکوه‌ترین ادویه جهان. زعفران از معدود ادویه‌هایی است که می‌تواند به صورت دم‌نوش نیز مصرف شود. زعفران در طب سنتی گرم و خشک است و با گسترش تحقیقات، رمز و راز دارویی و خواص درمانی زعفران بیشتر آشکار می‌شود. زعفران خواص دارویی فروانی در خصوص بهبود وضعیت روحی افراد مبتلا به افسردگی، تسکین دردهای قاعدگی بانوان داشته و همچنین در کاهش کلسترول خون تأثیر قابل‌توجهی دارد، این موارد تنها بخشی از خواص دارویی زعفران است.

تولید زعفران

زعفران در اقلیم بیابانی با هوای نسبتاً معتدل بهترین شرایط رشد را دارد، اگرچه کشت گلخانه‌ای و غیرارگانیک آن نیز شروع شده، به دلیل طولانی بودن فرآیند برداشت، فرآوری و عرضه همچنان وابستگی شدید به نیروی انسانی دارد. به همین دلیل ساختار تولید و فرآوری زعفران در طی سال‌های متمادی بر خلاف سایر محصولات کشاورزی کمتر دستخوش تغییرات و تولید صنعتی شده است. ایران بزرگ‌ترین تولیدکننده زعفران در جهان است با این حال کشورهای هند، ترکیه، افغانستان، چین و اسپانیا در حال تحقیق و توسعه کشت زعفران هستند.

نگهداری زعفران

عرضه زعفران به صورت خشک و در بسته‌بندی‌های گِرَمی، متداول‌ترین شکل فروش زعفران است. زعفران باید دور از نور مستقیم خورشید، گرما و رطوبت در بسته‌بندی یا ظروفی که در مجاورت مستقیم هوا نیست نگهداری شود. زعفران خشک را در شرایط مساعد می‌توان تا مدت زیادی نگهداری کرد اما هر چقدر این زمان طولانی‌تر باشد از عطر و طعم زعفران کاسته خواهد شد. از نگهداری دم کرده زعفران به مدت طولانی باید خودداری کرد. زعفران محلول یا دم کرده فقط به مدت چند روز در یخچال قابل نگهداری است.

خرید زعفران

در قدیم زعفران یا باید از بقّال محل تهیه می‌شد یا زمان سفر به مشهد، به عنوان سوغات خراسان به صورت فله خریداری می‌شد. در این روش خرید، قدرت انتخاب زیادی وجود نداشت، چون که بسیاری از مردم شناخت کافی از زعفران و انواع آن نداشتند. اما امروز به لطف فناوری، شناخت و استعلام قیمت زعفران آسان‌تر و دقیق‌تر از هر زمان دیگری است.

خرید آنلاین زعفران شما را قادر می‌سازد به هر میزان، زعفران مورد نیاز خود را مستقیماً از تولیدکننده اصلی و با قیمت روز خریداری کنید.